Kort antwoord: Het energieplafond van 2023 was een tijdelijke maatregel van de overheid om huishoudens te beschermen tegen extreem hoge energieprijzen tijdens de energiecrisis. Uit onze enquête in 2023 bleek dat veel Nederlanders opgelucht waren over de tijdelijke prijsbescherming, maar zich nog steeds zorgen maakten over structurele betaalbaarheid van energie. Het energieplafond is inmiddels beëindigd, maar de inzichten uit die periode zijn nog steeds relevant.
Dit artikel gaat over het energieplafond dat gold in 2023. Het energieplafond is inmiddels beëindigd.
De resultaten in dit artikel zijn gebaseerd op een enquête uit 2023 en dienen als historisch referentiepunt.In 2023 werd het energieplafond ingevoerd om huishoudens te beschermen tegen extreme energieprijzen. Wij onderzochten destijds hoe Nederlanders dit prijsplafond ervoeren. In dit artikel lees je de resultaten van onze enquête en wat deze zeggen over betaalbaarheid, zorgen en investeringsbereidheid tijdens de energiecrisis.
Blijf ook onder het energieplafond door fors energie te besparen!
Neem 1 minuut de tijd voor de gratis woningscan: weet waarmee jij het meeste geld kunt besparen!
Inhoudsopgave
Laatste update op 4-3-2026
Wat was het energieplafond 2023?
Het energieplafond was een tijdelijke overheidsmaatregel die gold van 1 januari tot en met 31 december 2023.
De overheid stelde een maximale prijs vast voor een deel van het energieverbruik:
- Stroom: maximaal 2.900 kWh tegen een vaste prijs.
- Gas: maximaal 1.200 m³ tegen een vaste prijs.
Voor verbruik boven deze grenzen gold het marktcontract.
Doel van de maatregel:
Huishoudens beschermen tegen de extreem hoge energieprijzen die ontstonden na de energiecrisis van 2022.
Waarom werd het energieplafond ingevoerd?
In 2022 stegen de energieprijzen explosief door:
- Oorlog in Oekraïne.
- Gasleveringsproblemen.
- Onrust op de Europese energiemarkt.
De overheid wilde voorkomen dat grote groepen huishoudens financieel in de knel kwamen.
Het energieplafond moest rust geven en koopkrachtverlies beperken.
Onze enquête in 2023: wat vonden Nederlanders?
Tijdens het energieplafond hebben wij een enquête gehouden onder onze bezoekers.
Belangrijkste uitkomsten:
- Een meerderheid voelde tijdelijke financiële verlichting.
- Toch bleef onzekerheid over toekomstige energieprijzen groot.
- Veel huishoudens bleven zoeken naar structurele oplossingen.
- Investeringen in isolatie en warmtepompen kregen meer aandacht.
Het energieplafond gaf rust, maar nam de zorgen niet volledig weg.
Wat leren we van het energieplafond 2023?
Hoewel de maatregel tijdelijk was, laat deze periode een aantal belangrijke inzichten zien.
- Tijdelijke steun lost structurele problemen niet op. Huishoudens bleven nadenken over manieren om minder afhankelijk te zijn van gas.
- Bewustzijn over energieverbruik is blijvend gestegen. De energiecrisis zorgde voor meer aandacht voor isolatie, warmtepompen, airco verwarmen en zonnepanelen.
- Zelf grip houden voelt veiliger dan afhankelijk zijn van overheidsmaatregelen. Dat zien we terug in de groei van investeringen in energiebesparing in 2024 en 2025.
Energieprijzen in 2026: hoe anders is de situatie nu?
Waar in 2023 het plafond noodzakelijk was, zien we in 2026 ( en de afgelopen jaren) een stabielere markt.
Vaste contractprijzen in 2026 die veel worden aangeboden zijn:
- Stroom: €0,22 tot €0,26 per kWh.
- Gas: €1,15 tot €1,25 per m3.
Dat is aanzienlijk lager dan de piekprijzen tijdens de crisis, maar nog steeds hoger dan vóór 2021. Structureel verbruik verlagen blijft financieel verstandiger dan vertrouwen op tijdelijke compensatie.
Tijdens het updaten van dit artikel komt het nog eens extra naar voren. Met het conflict dat begin maart 2026 gaande is in Iran stegen binnen enkele dagen de energieprijzen. De stroomprijs met slechts enkele centen, maar de inmiddels is een m3 gas gestegen in veel contractaanbiedingen naar €1,45.
Lees het terug: de reacties in 2023 op het energieplafond.
Hieronder kun je teruglezen hoe Nederlanders het energieplafond hebben ervaren en welke invloed het had in 2023.
Wat betekent het energie plafond als kostenverlaging?
Met het energie plafond kan het voordeel afhankelijk van je situatie oplopen tot vele honderden euro’s. Het zou ook kunnen zijn dat je nog een contract hebt met lagere energieprijzen dan die van het plafond en dat je geen kostenverlaging hebt door het energie plafond.
Zo wordt de kostenverlaging ervaren:
Voor zo’n 1/3 deel heeft het prijsplafond energie geen of nauwelijks invloed op de energiekosten, maar voor 2/3 deel is het een kostenverlaging. De meerderheid beschouwt het als een kleine kostenverlaging.
Deze vraag gaat niet over harde getallen zoals een kostenbesparing in euro’s, maar over het gevoel dat het energie plafond geeft als het gaat om een kostenverlaging. Het zou kunnen zijn dat iemand €600 goedkoper uit is door het energie plafond en dit als een kleine kostenverlaging beschouwt, terwijl iemand die €525 bespaart misschien wel heeft aangegeven dit als fors te beschouwen.
Welke oplossing tegen hoge energieprijzen heeft de voorkeur?
We vroegen in onze energie plafond 2023 enquête naar de voorkeur wat betreft de oplossing tegen de hoge energieprijzen. Na het bekend maken van het idee om een energie plafond in te voeren werd er voor de maanden november en december in 2022 ook een tegemoetkoming vastgesteld.
Het plafond ging natuurlijk pas per januari 2023 in en veel mensen vertelden al moeite te hebben de hoge energierekeningen te kunnen betalen. Als tegemoetkoming werd er in zowel november als december €190 uitgekeerd.
We vroegen of men deze oplossing het liefst ook in alle maanden voor 2023 had gezien of dat ze de voorkeur voor het energie plafond hebben.
Met 55,8% was elke maand €190 ontvangen meer in trek dan het energieplafond. Met elke maand dit geldbedrag zou het voordeel 12 x €190 = €2280 zijn.
Uitgelicht
Energie vergelijken 2026: bespaar tot €500 en vind direct de goedkoopste deal.
Vind het goedkoopste energiecontract met onze energievergelijker! Dit duurt maar 2 minuten en levert je 100’en euro’s op!
Energiekosten berekenen: energierekening en bespaarmogelijkheden in handig overzicht!
Wil jij je energiekosten berekenen en kijken wat het effect is op je energierekening wanneer je kiest voor een ander tarief of energiebesparende maatregel? Bereken het met onze calculator!
Dynamisch energiecontract: goedkoper dan vast of variabel in 2026?
Het dynamisch energiecontract met dynamische energieprijzen wordt steeds populairder. Is dit goedkoper dan de traditionele contracten? Lees hier de voordelen en nadelen!
Is de tegemoetkoming in november en december 2022 een goede oplossing?
Er was tijd nodig om de systemen van energieleveranciers in te stellen op het prijsplafond en de laatste details in orde te maken. De tegemoetkoming van €190 per maand om de lasten te verlagen kon snel gerealiseerd worden. Maar wat is de mening over deze tegemoetkoming?
20,1% had graag gezien dat het energieplafond eerder in was gegaan in plaats van de tegemoetkoming. Het antwoord ‘Geen goede oplossing, het bedrag zou hoger moeten zijn.’ nodigt wellicht ook uit om deze te kiezen.
Wanneer je zou mensen zou vragen: ‘Vind je €3500 als netto maandsalaris voldoende voor jouw functie’ en er zou een optie zijn om aan te klikken dat het maandsalaris hoger moet zijn, dan kunnen we ons voorstellen dat mensen graag zo een zo hoog mogelijk loon willen en daardoor klikken op de optie dat het hoger moet zijn. Ook als ze eigenlijk wel tevreden zouden zijn met de €3500.
Bijna de helft van de ondervraagden* geeft aan dat het een goede oplossing geweest om 2 maanden elke maand €190 uit te keren.
Heeft het energie plafond invloed op het bewust omgaan met het energieverbruik?
Met deze vraag willen we er achter komen of de bekendmaking van het energie plafond mensen aanzet tot het bewuster omgaan met hun energieverbruik. Het verschil in prijs tussen de stroom en het gas tot de verbruiksgrenzen en het verbruik van stroom en gas die je boven het plafond moet betalen kan groot zijn. Dit is afhankelijk van je energiecontract.
Sinds de eerste berichten over het energie plafond is er door de mogelijk grote prijsverschillen al steeds gehamerd op de verbruiksgrenzen en dat het loont om hier onder te blijven.
Het blijkt dat het energie plafond het verbruik meer onder de aandacht brengt. 70,9% blijkt iets meer of zelfs veel meer bewust te zijn van het energieverbruik. Met bewust bedoelen we of je actief je energieverbruik in de gaten houdt of probeert te verlagen.
Energie plafond: warmtepomp, zonnepanelen of isolatie nu nog interessanter?
In onze vorige vraag bleek dat veel mensen bewuster zijn van hun energieverbruik door de invoering van het energie plafond. De afgelopen jaren zijn er steeds meer zonnepanelen en warmtepompen geïnstalleerd. Zorgt het energie plafond ervoor dat mensen die een grote energiebesparende maatregel overwegen nog meer geneigd zijn om hierin te investeren?
Met een grote energiebesparende maatregel bedoelen we isolatie, zonnepanelen, zonneboiler, warmtepomp, infrarood verwarming, HR-ketel, airco die kan verwarmen of HR glas.
De zinnen bij het rode en het gele cirkeltje worden niet helemaal getoond door de enquêtesoftware, maar het lijkt ons duidelijk wat er nog ontbreekt. De antwoordopties zijn nog steeds duidelijk te herkennen.
18,8% is nu meer geneigd te investeren in een energiebesparende maatregel en 6,3% is juist minder geneigd te investeren. Toch blijkt dat het energie plafond voor veel mensen geen effect heeft op hun keuze om wel of niet voor een grote energiebesparende maatregel te kiezen.
We hebben nog een tip wanneer je niet weet welke energiebesparende maatregel in jouw situatie de beste investering is. Het liefst hou je de investering laag en de besparing hoog. Voorkom uitzoekwerk en laat een gratis en vrijblijvende energiescan van jouw woning uitvoeren. Dit kost je 2 minuten, maar levert je inzicht op welke van 13 energiebesparende maatregelen jou het meeste geld bespaart!
Energie plafond en de energierekening.
Met de steeds hoger wordende energieprijzen deelden steeds meer mensen hun zorgen over de energierekening. Een energierekening die 3 of zelfs 4 keer zo hoog werd in enkele maanden tijd. Met het energie plafond wordt geprobeerd de energierekening betaalbaar te houden. De prijzen in het plafond zijn echter nog wel een stuk hoger dan in 2021 het geval was.
We wilden graag weten hoe mensen de betaalbaarheid van de energierekening inschatten. Lukt dit nog, is er twijfel of is de energierekening nog steeds onbetaalbaar? En wat is de rol van het energie plafond daarin?
De enquêtesoftware kan een beperkt deel van de antwoordopties tonen. We lopen de resultaten bij langs.
15,6% weet zeker dat ze de energierekening niet kunnen blijven betalen, ondanks het energie plafond.
24,1% twijfelt of de energierekening betaalbaar wordt, ondanks het energie plafond dat is ingevoerd.
12,1% geeft aan hier nog helemaal niet over nagedacht te hebben.
14,3% denkt dat ze dankzij het energieplafond de energierekening kunnen blijven betalen, maar weet dit nog niet zeker.
8,5% weet zeker dat ze dankzij het energieplafond de energierekening kunnen blijven betalen.
25,4% geeft aan de energierekening te kunnen blijven betalen en dat dit ook zonder energie plafond wel zou lukken.
Het is zeker niet zo dat het energie plafond ervoor zorgt dat het overgrote deel de energierekening kan blijven betalen. Ook met de tarieven van het plafond wordt het voor veel mensen afwachten of de rekening betaalbaar blijft.
Met 22,8% die denkt/zeker weet dat de energierekening dankzij het energieplafond betaalbaar is blijft er ook nog een hoop onzekerheid.
Energietarieven na het energie plafond.
Het energie plafond biedt wat meer zekerheid wat betreft de energierekening. Hoe hoog de tarieven in 2023 ook zullen worden wanneer je een contract hebt met variabele tarieven: jij weet dat je een vaste prijs hebt tot het verbruik van het energie plafond.
Het energie plafond geldt tot en met 31 december 2023. Maar hoe zal het daarna zijn met de energietarieven? We vroegen naar de verwachting van de energietarieven na het energie plafond 2023:
69,2% verwacht vergelijkbare energieprijzen in 2024 of nog hogere prijzen voor gas en stroom dan dat ze nu door het energie plafond zijn. Dit kunnen we niet uitsluiten. De energieprijzen zijn sinds de extreme stijgingen veel moeilijker te voorspellen dan in de jaren daarvoor.
Zijn er zorgen over de energieprijzen in 2024?
Na de vorige vraag over de verwachting energieprijzen 2024 willen we weten of mensen zich ook zorgen maken over de tijd nadat het energie plafond voorbij is. We zagen zojuist dat 69,2% vergelijkbare of nog hogere prijzen dat die van het energie plafond verwacht.
De volgende cirkeldiagram laat een duidelijk beeld zien:
Een groot deel van de geënquêteerden maken zich zorgen over de energieprijzen nadat het energie plafond is afgelopen. Gasprijzen die nog hoger zijn dan €4 per m3 en stroom dat duurder wordt dat €1 per kWh is zeker niet onrealistisch. Het maakt het belang van je energieverbruik verlagen nog duidelijker.
We adviseren goed rond te kijken bij onze artikelen over energiebesparende producten en bespaartips. Ook met kleine producten zoals radiatorfolie of een waterbesparende douchekop kan je makkelijk energie besparen. Onderaan dit artikel vertellen we hoe je je energieverbruik makkelijk kan verlagen en daardoor hopelijk onder het energie plafond blijft.
Rapportcijfer voor het energie plafond.
Tot slot willen we weten welk rapportcijfer het energie plafond krijgt. Heeft de overheid met dit plan een voldoende gescoord of is er ontevredenheid?
| Rapportcijfer | Percentage stemmen |
| 1 | 15,2 |
| 2 | 4,0 |
| 3 | 7,1 |
| 4 | 10,7 |
| 5 | 12,1 |
| 6 | 17,0 |
| 7 | 21,9 |
| 8 | 9,8 |
| 9 | 1,8 |
| 10 | 0,4 |
50,9% geeft het energie plafond 2023 als rapportcijfer een 6 of hoger. Het energie plafond helpt om de energierekening betaalbaar te maken, maar voor veel mensen zal het nog steeds een karwei worden om de energierekening te kunnen betalen.
Conclusie.
Het energieplafond van 2023 bood tijdelijke bescherming tijdens een uitzonderlijke energiecrisis. Onze enquête liet zien dat het rust gaf, maar geen structurele oplossing was. In 2026 zijn energieprijzen stabieler, maar de belangrijkste les blijft: Wie zijn energieverbruik structureel verlaagt, is minder afhankelijk van overheidsmaatregelen en prijsschommelingen.
En dat maakt energiebesparing nog steeds de meest duurzame strategie.
Beter dan afhankelijk zijn van overheidssteun in de vorm van een energieplafond.
Wil je in de toekomst ook minder afhankelijk Minder energie besparen kan door je verbruiksgedrag aan te passen én door energiebesparende maatregelen. Wanneer je een Energie Besparen Mindset hebt kom je nu direct in actie en zorg je dat je zo snel mogelijk veel energie en geld kan besparen met:
- Grote energiebesparende maatregelen zoals isolatie, hybride warmtepomp, zonnepanelen of één van de 10 andere mogelijkheden. Krijg hier een gratis energiescan van jouw woning en weet de kosten, energiebesparing en daardoor de meest winstgevende investering in jouw situatie.
- Ook met kleinere energiebesparende producten kan je 100’en euro’s besparen. Radiatorfolie aanbrengen, een waterbesparende douchekop gebruiken, buisisolatie aanbrengen, radiator ventilatoren gebruiken en isolatiefolie aanbrengen is weinige werk. De investering heb je in minder dan 1 jaar terugverdiend.
- Download ons gratis e-book met 57 energiebesparende tips.
Blijf ook onder het energieplafond door fors energie te besparen!
Neem 1 minuut de tijd voor de gratis woningscan: weet waarmee jij het meeste geld kunt besparen!
* = 2224 mensen vulden de enquête in.
Minder afhankelijk zijn in de toekomst van een eventueel nieuw energieplafond?
- Gas besparen: verlaag je energiekosten met 100’en euro’s!
- Energiekosten berekenen: energierekening en bespaarmogelijkheden in handig overzicht!
- Energie besparen advies: Gratis energiescan van jouw woning en gratis offertes.
- Stroom besparen: zo verminder jij jouw energieverbruik!
€1000 minder betalen voor energie!?!
Dit was het verschil in het aanbod van Berts energieleverancier om zijn contract verlengen en het aanbod van andere energieleveranciers om over te stappen.
Met 2 minuten energie vergelijken kreeg hij:
- Gas 10 cent goedkoper.
- Stroom tot 6 cent goedkoper.
- Lagere terugleverkosten.
- Lagere vaste leveringskosten.
- €240 welkomstbonus.
