Verwachting energieprijzen 2021: wat werd voorspeld en wat gebeurde er echt?

Verwachting energieprijzen 2021 en de ontwikkeling van energieprijzen in de toekomst.

Kort antwoord: De verwachting voor de energieprijzen in 2021 was oorspronkelijk een beperkte stijging van vooral gasprijzen door hogere belastingen en de energietransitie. Uiteindelijk stegen energieprijzen veel harder dan vrijwel iedereen had verwacht. Vooral vanaf eind 2021 en tijdens de energiecrisis van 2022 explodeerden gas- en stroomprijzen door internationale spanningen, hoge vraag naar energie en problemen met gasleveringen uit Rusland.

Wat was de verwachting van de energieprijzen in 2021 en kwamen ze uit? Achteraf bleek 2021 het begin van een historische omslag op de energiemarkt. In dit artikel kijken we terug op de oorspronkelijke voorspellingen, wat er uiteindelijk gebeurde en waarom energieprijzen daarna zo extreem stegen. Wil je actuele voorspellingen bekijken? Lees dan ook onze verwachting energieprijzen 2026, verwachting energieprijzen 2027 en onze analyse van de energieprijzen richting 2030.

Energie kan goedkoper: bespaar in 2 minuten 100’en euro’s!

Vind nu de makkelijk de laagste prijs voor stroom en gas in 2 minuten!

Ja, ik wil minder geld betalen voor energie

Laatste update op 28-5-2026

Historische energieprijs verwachtingen.

Bekijk ook onze andere artikelen over de verwachtingen van energieprijzen:

Wat was de verwachting voor de energieprijzen in 2021?

Toen we dit artikel in oktober 2020 schreven waren de energieprijzen nog relatief stabiel. Niemand kon toen vermoeden dat Europa enkele jaren later te maken zou krijgen met een historische energiecrisis. De verwachting destijds was vrij voorzichtig:

  • een lichte stijging van de gasprijzen.
  • beperkte veranderingen bij stroomprijzen.
  • hogere belastingen op gas.
  • verdere stimulering van verduurzaming.

Vooral de verhoging van energiebelasting en Opslag Duurzame Energie (ODE) zou volgens de verwachtingen zorgen voor hogere energiekosten voor huishoudens. Dat bleek achteraf slechts een klein deel van het verhaal.

Wat waren de gemiddelde energieprijzen in 2020?

In 2020 lagen energieprijzen nog zo laag dat het misschien onwerkelijk aanvoelt als je het vergelijkt met de prijzen in 2026. De gemiddelde stroomprijs lag rond de €0,21 per kWh. De gemiddelde gasprijs lag rond €0,72 per m3. En had je zonnepanelen? Er was toen nog geen sprake van terugleverkosten en wel een volledige saldering die erg voordelig uitviel.

Veel huishoudens betaalden destijds minder dan €150 per maand voor hun energierekening. In de jaren daarna veranderde dat compleet.

Ter vergelijking:

JaarGemiddelde gasprijs
2020€0,72
2021€0,90 tot €1,20
2022 pieksoms boven €3,00
2023sterk wisselend
2024 en 2025lager maar nog steeds sterk wisselend
2026 (eerste half jaar)€1,30 tot 1,50

Juist die enorme stijging vanaf eind 2021 had bijna niemand goed voorspeld.

Wat gebeurde er uiteindelijk echt met de energieprijzen?

De oorspronkelijke verwachting voor 2021 bleek uiteindelijk veel te voorzichtig. Vanaf de tweede helft van 2021 begonnen vooral gasprijzen hard te stijgen. In 2022 volgde een energiecrisis die Europa jarenlang niet had meegemaakt.

Sommige huishoudens zagen hun voorschotbedrag verdubbelen, verdrievoudigen of zelfs nog sterker stijgen. Termijnbedragen van €800 per maand kwamen in het nieuws en mensen met een vast contract met veel lagere energieprijzen zorgden voor grote problemen bij sommige energieleveranciers. Vooral variabele contracten werden extreem duur. Ook vaste contracten verdwenen tijdelijk bijna volledig van de markt, omdat energieleveranciers enorme risico’s liepen.

De overheid moest uiteindelijk ingrijpen met:

  • een energieplafond.
  • energietoeslagen.
  • tijdelijke belastingmaatregelen.
  • compensaties voor huishoudens.

Daardoor werd duidelijk hoe kwetsbaar Europa nog was voor internationale energieproblemen.

Waarom stegen energieprijzen later zo extreem?

De enorme stijging van energieprijzen had meerdere oorzaken tegelijk.

Herstel van de economie na corona: Na de coronaperiode steeg wereldwijd de vraag naar energie sterk. Industrieën gingen weer volop produceren waardoor de vraag naar gas en stroom snel toenam.

Oorlog tussen Rusland en Oekraïne: De grootste klap kwam door de oorlog in Oekraïne in 2022. Europa bleek sterk afhankelijk van Russisch aardgas. Toen leveringen onder druk kwamen te staan ontstond grote onzekerheid op de energiemarkt. Gasprijzen schoten daardoor explosief omhoog.

Lage gasvoorraden: Europa ging de winter in met relatief beperkte gasvoorraden. Dat zorgde voor extra nervositeit op de markt.

LNG-concurrentie: Europa moest meer vloeibaar aardgas (LNG) inkopen op de wereldmarkt. Daardoor ontstond concurrentie met landen in Azië waardoor prijzen verder stegen.

Hogere CO2-prijzen: Ook stijgende prijzen voor CO2-uitstoot maakten energieproductie duurder.

Uitgelicht

Welke factoren beïnvloeden energieprijzen?

Energieprijzen worden beïnvloed door veel meer factoren dan de meeste mensen denken:

  • Gasprijzen. De gasprijs blijft één van de belangrijkste factoren. Omdat veel elektriciteit met gascentrales wordt opgewekt beïnvloedt gas ook de stroomprijs.
  • Belastingen. Belastingen vormen een groot deel van de energierekening. Vooral op gas zijn belastingen de afgelopen jaren flink verhoogd.
  • Het weer. Koude winters zorgen voor hogere vraag naar gas. Zonnige en winderige periodes kunnen juist helpen om stroomprijzen te verlagen.
  • Internationale conflicten. Conflicten tussen landen hebben direct invloed op olie- en gasmarkten. Zoals de oorlog tussen Rusland en Oekraïne.
  • Vraag en aanbod. Wanneer vraag groter wordt dan aanbod stijgen prijzen snel.
  • Duurzame energie. Meer wind- en zonne-energie kunnen prijzen op termijn stabiliseren, maar zorgen soms ook voor grote prijsschommelingen bij dynamische contracten. Inmiddels wordt er in Nederland zoveel stroom opgewekt dat het stroomnet

Welke voorspellingen kwamen wel uit?

Niet alles zat fout in de oorspronkelijke verwachting. Deze onderdelen bleken redelijk uitgekomen te zijn:

VoorspellingUiteindelijk juist?
Hogere gasbelastingJa
Stimulering verduurzamingJa
Gas duurder dan stroomJa
Meer focus op energiebesparingJa
Meer interesse in isolatieJa

Vooral de verwachting dat gas structureel duurder zou worden bleek achteraf volledig terecht. Dat de prijsstijging zo fors zou zijn hadden we niet voorspeld.

Welke voorspellingen kwamen niet uit?

De grootste onderschatting zat in de snelheid en omvang van de prijsstijgingen.

Bijna niemand voorspelde:

  • een Europese energiecrisis.
  • extreem hoge gasprijzen.
  • tijdelijke verdwijning van vaste contracten.
  • enorme termijnbedragen.
  • overheidsingrijpen via prijsplafonds.

Ook dachten veel experts dat energieprijzen relatief stabiel zouden blijven. De werkelijkheid bleek compleet anders.

Waarom zijn energieprijzen zo moeilijk voorspelbaar?

Veel mensen denken dat energieprijzen redelijk voorspelbaar zijn, maar in werkelijkheid behoren energiemarkten tot de meest onvoorspelbare markten ter wereld.

Dat komt doordat ontzettend veel factoren invloed hebben:

  • oorlogen.
  • weersomstandigheden.
  • geopolitiek.
  • economie.
  • gasvoorraden.
  • wereldhandel.
  • LNG-import.
  • belastingen.
  • regelgeving.
  • productie van duurzame energie.

Eén grote gebeurtenis kan de complete markt veranderen. Dat zagen we tijdens de energiecrisis heel duidelijk gebeuren. In 2026 zien we dat weer gebeuren bij het conflict tussen Iran en Israël, waarbij de Verenigde Staten van Amerika ook een prominente rol zijn gaan spelen. De gasprijs stegen van februari 2026 in de enkele weken 20 tot 30 cent per m3.

Wat kunnen we leren van de energiecrisis?

De energiecrisis heeft meerdere dingen duidelijk gemaakt. Zo blijft energie besparen belangrijk. Huishoudens met goede isolatie, zonnepanelen, een warmtepomp en andere energiebesparende maatregelen hebben een lage energievraag en werden veel minder hard geraakt. Energie besparen is altijd de moeite waard. Start daarom direct met het bekijken van de vele artikelen op onze website en gebruik tips en energiebesparende producten.

Nederland en Europa proberen inmiddels sneller te verduurzamen om minder afhankelijk te worden van buitenlandse energie. De crisis maakte nog maar eens duidelijk dat vooral gas heel erg in prijs kan oplopen en dat het minder gebruiken van fossiele brandstoffen zoals gas nog belangrijker wordt. Dit lag al onder de aandacht door het Klimaatakkoord en het beperken van de negatieve effecten voor het milieu.

Door grote prijsschommelingen zijn dynamische energiecontracten populairder geworden. Mensen willen graag zo min mogelijk betalen voor energie en bij dynamische energiecontracten betaal je de actuele marktprijs en betaal je geen verhoging waarmee energieleveranciers bij andere contracten een buffer opbouwen.

Het energiebewustzijn nam enorm toe. Met de hoge energieprijzen en de vele nieuwsberichten en uitzendingen op televisie daarover kwam het fors onder de aandacht. Veel mensen gingen:

  • korter douchen.
  • kleine besparende maatregelen zoals radiatorfolie gebruiken.
  • lager stoken.
  • energie vergelijken.

Dat zien we ook sterk terug in het bezoek aan onze calculators en bespaarartikelen.

Is overstappen nog steeds slim?

Ja, energie vergelijken blijft vaak interessant. Maar de markt is sinds de energiecrisis wel veranderd. Vroeger stapten veel mensen jaarlijks over puur voor lagere energietarieven en welkomstbonussen.

Inmiddels kijken huishoudens vaker naar:

  • prijszekerheid.
  • type contract.
  • dynamische tarieven.
  • duurzaamheid.
  • flexibiliteit.

Toch kan overstappen nog steeds honderden euro’s verschil maken.

Gebruik daarom ook onze:

om de beste keuze te maken.

Waarom werd gas zoveel duurder dan stroom?

De overheid probeert huishoudens al jaren te stimuleren om minder gas te gebruiken. Daarom zijn belastingen op aardgas veel sterker verhoogd dan op stroom. Daarnaast zorgde de afbouw van gaswinning in Groningen en daarmee de afhankelijkheid van import voor hogere gasprijzen. Dit werkt nog eens versterkt door internationale gasprijzen en het verduurzamingsbeleid.

Veelgemaakte fouten bij energiecontracten en de energierekening.

Veel huishoudens maakten tijdens de energiecrisis dezelfde fouten. Voorkom deze ook in de toekomst en pak zo het energiecontract dat voor jou echt het meest gunstig is. Verlaag de energierekening verder met energiebesparende maatregelen.

  • Niet vergelijken. Sommige mensen bleven jarenlang bij dezelfde leverancier terwijl tarieven sterk verschilden.
  • Alleen naar termijnbedrag kijken. Een laag maandbedrag betekent niet automatisch een goedkoop contract.
  • Geen rekening houden met variabele tarieven. Veel mensen onderschatten hoe snel variabele prijzen konden stijgen.
  • Verkeerde inschatting van verbruik. Een te laag voorschotbedrag leidde soms tot enorme naheffingen.
  • Geen energiebesparende maatregelen nemen. Juist kleine maatregelen zoals tochtstrips, radiatorfolie en een radiator ventilator, ledlampen en een lagere temperatuur instelllen maakten tijdens de crisis een groot verschil.

Vooral dynamische energieprijzen zullen waarschijnlijk steeds normaler worden.

Veelgestelde vragen over de verwachting van energieprijzen.

Waarom stegen energieprijzen ineens zo hard?

De enorme stijging kwam door meerdere factoren tegelijk. Vooral de oorlog tussen Rusland en Oekraïne had enorme invloed op de gasmarkt. Daarnaast steeg de vraag naar energie sterk na corona en ontstond concurrentie om LNG-gas. Omdat Europa sterk afhankelijk was van aardgas schoten prijzen snel omhoog.

Waarom beïnvloedt gas ook de stroomprijs?

In Europa wordt veel elektriciteit opgewekt met gascentrales. Wanneer gas duurder wordt stijgen daardoor vaak ook stroomprijzen. Daarom zagen huishoudens tijdens de energiecrisis zowel hogere gasprijzen als hogere stroomprijzen.

Waren energieprijzen vroeger echt zoveel lager?

Ja. In 2020 lag de gemiddelde gasprijs rond €0,72 per m3. Tijdens de energiecrisis stegen prijzen soms richting €3,00 per m3 of hoger. Dat zorgde voor enorme verschillen op energierekeningen. Nog veel vroeger waren de prijzen uitaard nog veel lager en betaalde je enkele dubbeltjes in de guldentijd voor gas.

Waarom kon bijna niemand de energiecrisis voorspellen?

Energiewerelden zijn extreem gevoelig voor geopolitiek en onverwachte gebeurtenissen. Vrijwel niemand voorspelde dat Europa zo snel te maken zou krijgen met grote problemen rond Russische gasleveringen.

Zijn vaste contracten altijd slimmer?

Niet altijd. Tijdens stabiele markten kunnen vaste contracten zekerheid bieden. Maar soms betaal je juist te veel wanneer marktprijzen later dalen. Welke keuze slim is hangt sterk af van je situatie en risicobereidheid.

Waarom blijven energieprijzen zo onzeker?

De energiemarkt hangt af van veel factoren tegelijk zoals oorlogen, economie, weersomstandigheden, belastingen, gasopslag en internationale handel. Daardoor blijven prijzen moeilijk voorspelbaar.

Wordt energie in de toekomst goedkoper?

Dat is lastig te zeggen. Meer duurzame energie kan prijzen op termijn drukken, maar investeringen in energienetten, belastingen en geopolitieke spanningen kunnen juist voor hogere kosten zorgen.

Is overstappen nog steeds verstandig?

In veel gevallen wel. Vooral wanneer je huidige tarieven hoog zijn kan vergelijken flink schelen. Wel kijken huishoudens tegenwoordig vaker naar prijszekerheid en contractvormen dan alleen naar welkomstbonussen.

Conclusie.

Toen dit artikel in 2020 werd geschreven verwachtte vrijwel niemand hoe extreem de energiemarkt enkele jaren later zou veranderen. De verwachting voor 2021 was nog relatief rustig. We verwachtten een lichte stijging van energieprijzen door belastingen en verduurzaming. De werkelijkheid bleek compleet anders. Vanaf eind 2021 en vooral tijdens 2022 stegen energieprijzen historisch hard. Daardoor werd energie besparen belangrijker dan ooit.

Tegelijk maakte de crisis duidelijk hoe belangrijk de volgende dingen zijn:

  • isolatie.
  • energiebesparing.
  • zonnepanelen.
  • slim vergelijken.
  • minder gasverbruik.

Zo vind je de laagste energieprijzen.

De laagste energieprijzen krijg je niet bij deur-tot-deur verkopers of via aanbiedingen die je krijgt van verkopers in de winkelstraat. Met een energie vergelijker vind je de laagste energietarieven inclusief welkomstbonus. Ons advies is om elk jaar over te stappen. Zo heb je elk jaar een welkomstbonus. Deze kan oplopen tot wel €400!

Energie kan goedkoper: bespaar in 2 minuten 100’en euro’s!

Vind nu de makkelijk de laagste prijs voor stroom en gas in 2 minuten!

Ja, ik wil minder geld betalen voor energie

Meer weten over de ontwikkeling van de energieprijzen?

Wil je niet langer veel geld kwijt zijn aan energie? Download ons gratis e-book met 57 energie bespaartips!